Ah nee, he…… Daar gáán we weer, the never ending story, weer die onbewezen kreten dat bewegen het risico op borstkanker verkleint: http://www.welingelichtekringen.nl/21940-hebben-fitte-vrouwen-kleinere-kans-op-borstkanker.html Het klinkt zo leuk, zo lekker beïnvloedbaar. Het hapt lekker weg, maar is het wel zo en kunnen we er echt iets mee?
Hierbij mijn reactie: De bewering dat er een relatie is tussen genoeg bewegen en borstkanker is voor een groot deel gebaseerd op oude, Amerikaanse studies.
Nu is daar een heleboel op aan te merken. In Amerika heeft niet iedereen op gelijke manier toegang tot zorg, zoals mammografieën.
We weten dat het doen van een mammografie leidt tot méér diagnoses, simpelweg omdat je iets constateert dat je anders niet gezien had.
Je kunt je voorstellen dat rijke Amerikanen vaker een mammografie kunnen laten doen en dat daardoor dus de incidentie van borstkanker in die groep hoger zou kunnen zijn en… dat die rijke Amerikanen vaker naar de sportschool gaan, omdat zij wel het abonnement kunnen betalen en bovendien tijd hebben om te sporten. Dat betekent niet dat er een relatie is tussen sporten en het krijgen van borstkanker, maar tussen rijkdom en het constateren van borstkanker.
Bovendien is de relatie tussen een gedraging en de diagnose borstkanker nog weer heel wat anders dan de relatie tussen een gedraging en het overlijden aan borstkanker, want dáár gaat het namelijk allemaal om.
In de genoemde studie in het JCO is er een relatie tussen vaker fitnessen en langer leven bij vrouwen met gevorderde borstkanker. Nu is het de vraag waarom die vrouwen vaker fitnessen. Misschien is dat wel zo omdat ze minder klachten hadden en hun gezondheidstoestand bij voorbaat al beter was, waardoor ze sowieso al langer zouden leven.
Elk onderzoek roept nieuwe hypotheses op en op elke studie zijn aanmerkingen te maken. Epidemiologisch onderzoek is juist zo ingewikkeld omdat je geen laboratoriumsituaties hebt en er veel meer factoren een rol kunnen spelen dan de factoren die je test.
De heer Wolffers veegt de tweets gemakshalve van tafel, maar hij zou er beter aan doen om met snoeiharde bewijzen te komen tussen gedragingen en borstkanker. Die zijn er namelijk nauwelijks.
En stel dat ze er waren,… dan is de vraag in hoeverre ze écht te beïnvloeden zijn. Mensen gaan namelijk niet meer bewegen omdat ze een folder bij de Blokker hebben zien liggen of omdat er een tweet van een dokter voorbij komt. Als het zo simpel zou zijn, zou er niemand meer roken, want op élk pakje sigaretten staat dat Roken dodelijk is. Dat is blijkbaar niet genoeg om alle inwoners van Nederland acuut te laten stoppen.
Ondertussen leidt het wél tot stigmatisering van de patiënt en dat is kwalijk. Daar hebben ze last van. In een situatie waarin ze zouden mogen rekenen op compassie worden ze geconfronteerd met veroordelingen. Kan het schrijnender?
Wie het boek Keizer aller ziektes van Siddhartha Mukherjee kent, snapt dat kanker altijd bestaan heeft en altijd zal blijven bestaan. We worden gemiddeld 10 jaar ouder dan 60 jaar geleden en we gaan nauwelijks meer dood aan infecties (zoals TBC) of aan ziekten van de spijsverteringsorganen (alles gebaseerd op CBS).
De enige ziekte, die overblijft als we oud genoeg worden en daarom Keizer aller ziektes genoemd wordt, is kanker. Hoe ouder de mens wordt, des te vaker mensen kanker zullen krijgen. Is dat erg? Voor het individu is dat altijd vreselijk maar… mensen op leeftijd moeten wel de kans krijgen om ergens aan dood te gaan…
De insinuatie dat het risico om kanker te krijgen gemakkelijk te beïnvloeden is, stelt de ‘angstige’ mens gerust. ”Als ik genoeg beweeg, als ik gezond eet, als ik niet rook, als ik op tijd een kind krijg, als ik maar genoeg borstvoeding geef”, dan krijg ik geen kanker. Het heeft met de waarheid niets van doen.
Het vertroebelt het beeld. Het maakt van een ongelooflijk ingewikkelde ziekte als kanker iets simpels. Dat helpt niet, want organisaties zoals Pink Ribbon en het KWF sussen hun geweten door miljoenen uit te geven om dan dat ‘gezonde gedrag’ te bevorderen.
Als die miljoenen uitgegeven zouden worden aan fundamenteel wetenschappelijk onderzoek, aan onderzoeken waar werkelijk iets van te verwachten is (zoals het Natural Killer Cells onderzoek van de Maastrichtse dokter van Gelder, zie http://www.kankerikhelp.nl/pdf/10313_projectflyer_immunotherapie.pdf) dan kunnen we er misschien voor zorgen dat borstkanker op een dag niet langer doodsoorzaak nummer één is voor vrouwen onder de 50, dat er geen kindjes achterblijven zonder moeder, dat er geen mensen ‘vóór hun tijd’* dood gaan aan (borst)kanker.
Als we prioriteiten aan moeten geven, lijkt het mij meer dan logisch dat dáár meer aandacht en geld naar toe moet dan naar het wekken van een illusie dat borstkanker te voorkomen was geweest of dat het risico te verlagen was geweest.
Daar hebben wij, patiënten die de dood in onze nek voelen hijgen, tenminste echt wat aan.
(*Over de exacte grens tussen ‘vóór hun tijd’ en ‘op tijd’ kunnen we het hebben, maar het lijkt me logisch dat die eerder bij 40 ligt dan bij 85.)
Tags:bewegen, borstkanker, KWF, pink ribbon, wolffers
